اين اختلاف عدد بخاطر گذشت زمان در جمع‌آورى است . نسخه‌اى كامل نشده ، دست بدست نسخه‌بردارى مىشده است . نسخهء كاملتر را كه حدود 1700 شعر دارد وقسمتى از اشعار آن با مدرك نقل گرديده است به نام « أنوار العقول » ناميده است . مرحوم حاج سيد محسن امين كه در عصر چاپ ونشر وتوسعه كتابخانه‌ها مىزيسته وبه نسخه‌هاى گوناگون وترجمه‌هاى مختلف وارد ودسترسى داشته وروى آن تحقيق كرده اين حرف را مىپذيرد كه براي اولين‌بار جمع‌آورى ديوان امام عليه السّلام بدست امام أبو الحسن عليّ بن أحمد بن محمّد نيشابورى فنجگردى آغاز شده « 1 » . مرحوم قطب الدين كيدرى كه نسخهء فنجگردى را به دست آورده در أنوار - العقول مىنويسد : جمع اشعار وى 200 عدد بود من هم مقدارى به آن اضافه كردم تا به نسخه سيد جليل أبو البركات هبة اللّه محمّد حسنى رسيدم كه اشعار ديگرى داشت كه قبلا بآن دست نيافته بودم . در عين حالي كه مرحوم قطب الدين كيدرى اشعار ديگرى به اشعاري كه بدست آورده افزوده است باز هم به حدّ ديواني كه در دست شما است شعر ندارد وچه كسى ما بقي را اضافه كرده معلوم نشد ! با توجه به نكته‌اى كه گذشت ، اختلاف نسخه ومطلب فراوان است واز آنجا كه فاصله مكاني ونبودن وسائل نقليه بخصوص نبود ابزار چاپ ونشر بر جهان حكومت مىكرده وموضوع اشعار امام علي عليه السّلام در دست جمع‌آورى وتنظيم سند بوده است بصورت‌هاى مختلفي عرضه شده است باز هم موضوعي است كه هنوز تكميل نگرديده واشعار هم « استدراك » مىخواهد وهم نياز به نقل « مدارك » وذكر « مقام صدور وبيان » دارد وهم أغلب اشعار مضمون آيات قرآن وأحاديث است كه مدرك در قرآن وروايات دارد وبايد در توضيح اشعار آورده شود .

--> ( 1 ) - ديوان سيد محسن امين صفحه 6